Dit werd gemeld in het gemeenteblad Alpirsbach, editie 23, van 8 juni 2012. De heer Hartmut Knortz heeft na intensief werk een zeer oud, bijna vervallen gebouw omgetoverd tot een juweel. Hartelijke dank voor de toewijding die hij en zijn vrouw, Nora, hebben getoond.
Hoe oud is dit gebouw? We weten het niet precies, maar we kunnen wel wat informatie geven die meer dan een kwart millennium teruggaat. In 1805 werd het als volgt beschreven:
Een aanbouw aan gebouw nummer 135 (= Gerbergasse 20), met een appartement erboven en een leerlooierij eronder, bevindt zich tussen de straat aan de ene kant en de tuin van Andreas Köbelen aan de andere kant. Het grenst aan de woning van Jerg Faßnacht aan de voorzijde en aan de woningen van Andreas Köbelen en Ludwig Weitbrecht aan de achterzijde. Dit gebouw was voorheen een slagerij van Sigmund Leibiger, maar werd later door Christoph Leibiger omgebouwd tot zadelmakerij.
In 1784 verbouwde Gabriel Köbele dit gebouw. Hij voegde een aanbouw toe aan het huis, een kleine kamer en een slaapkamer op de bovenverdieping, en een leerlooierij op de benedenverdieping, waarvoor hij het hout uit de bossen van het klooster haalde. (Houtrapport 1784, fol. 42b.).
Dit historische leerlooiershuis is een heerlijke vakantiewoning die u terug in de tijd voert, maar tegelijkertijd ook modern comfort biedt, zoals een sauna en een mooie kleine tuin. Het ligt op loopafstand, maar toch rustig, in de oude stad direct aan de rivier de Kinzig.
Eigenaar Andreas Köbele, voorheen Gabriel Köbele.
De eigenaar van het gebouw had, net als vrijwel alle inwoners van Alpirsbach, Rötenbach en Reutin, het recht om hout te kopen ter waarde van twee derde van de gangbare prijs. De houtadministratie van het kloosterkantoor is bewaard gebleven in het Staatsarchief van Stuttgart en vormt een schat aan informatie voor historici die zich bezighouden met huizen en families.
Een kleine tip: als u van historische vakantiehuizen houdt, neem dan eens een kijkje bij het vakantieappartement in het historische Vogtshof in Rottweil en het landhuis Hofgut Bärenschlössle - het vakantiehuis in Freudenstadt .
In de latei van de ingang van het huis, naast het symbool van het leerlooiersgilde en het jaartal 1783, zijn de letters G en K te lezen, die staan voor Gabriel Köbele. De discrepantie tussen de geschreven bronnen en het opschrift op het huis kan worden verklaard door het feit dat de renovatie van het gebouw duurde van 1783 tot 1784.
De persoonsgegevens komen overeen met de gegevens in de kerkregisters van Alpirsbach, die door oud-leerkracht Georg Albrecht (1881-1964) op voorbeeldige wijze zijn geëvalueerd.
Laten we beginnen met de slager Sigmund Leibiger (geboren 1713). In 1746 trouwde hij met Maria Margareta, een dochter van de gildemeester van de kleermakers, Johann Friedrich Wörner. Uit hun huwelijk werden tien kinderen geboren, van wie de zoons Georg Jakob zich in Frankfurt vestigden en Gottlieb Heinrich in Brabant.
De familie Leibiger werd aangetrokken door de zilver- en kobaltmijnbouw in Wittich en Reinerzau, die sinds het begin van de 18e eeuw floreerde en gebruikmaakte van de uitgeputte mijnen in Saksen (Ertsgebergte) en Thüringen (Harzgebergte). Als erkende experts vonden ze er passend werk. De familie Leibiger is hiervan het bekendste voorbeeld.
Sigmunds vader was Konrad Leibiger (1695-1744), een voorman in de mijn "Güte Gottes" in Wittichen; zijn moeder was de dochter van de timmerman Friedrich Maser. "Hij was pas 21 jaar oud toen hij trouwde. Hij was geboren in Neuenstadt, nu Neustädtel, vlakbij Schneeberg, waar zijn vader, Alexander Leibiger, burger was, en later in Eckershausen, in het vorstendom Eisenach. Neustädtel en Schneeberg zijn steden die volledig door de mijnbouw zijn ontstaan en nu zijn samengevoegd. De belangrijkste mijnen daar leverden kobalt en zilver op, net als Alpirsbach, Reinerzau en Wittichen. Ze liggen vlakbij Aue, het nu beroemde of beruchte uraniummijnbouwgebied." (Georg Albrecht). Van Konrads twaalf kinderen stierven de meesten jong; alleen Sigmund en Karl Friedrich (een bakker) konden een gezin stichten.
Christoph Friedrich Leibiger (1749-1794), de oudste zoon van Sigmund, was zadelmaker geworden en had, geheel volgens zijn vak, een zadelmakerij opgericht. Hij moet genoeg klanten voor zijn producten hebben gehad, want er waren in die tijd nog volop paarden en koeien in Alpirsbach en de omliggende (klooster)districten.
Met zijn vrouw Elisabeth Barbara, een dochter van de poortwachter Johann Christoph Schneider, had hij zes kinderen. Het ambt van poortwachter van het klooster is gedocumenteerd vanaf de tweede helft van de 16e eeuw. In 1619 overleed "poortwachter" Hans Schwenk, die al meer dan 40 jaar in het klooster werkzaam was. Zijn taken, afgezien van het openen en sluiten van de twee poorten (de bovenste tussen het hoofdkantoor en de brouwerij, de onderste bij het voormalige ziekenhuis), zijn onbekend. Hij was een zoon van de kloosterkuiper Johann Friedrich Schneider (1722-1765).
Zijn vader, Johann Schneider (1684-1771), was al kuiper in een klooster geweest. Ter herinnering: de druivenmost die in de Breisgau-regio werd geoogst, werd verwerkt in Alpirsbach. Wat overbleef nadat de wijn aan ambtenaren en priesters was betaald, werd verkocht.
De familie Köbele/Köbelin is al sinds 1701 in Alpirsbach gedocumenteerd. In die tijd trouwde de leerlooier Gabriel Köbele (1666-1735) met Sabina Barbara Hetzel, de dochter van de bakker, die later datzelfde jaar op 22-jarige leeftijd overleed.
Uit zijn tweede huwelijk met Jakobina Mick, vermoedelijk geboren in Nordweil/Breisgau, kwam onder andere een zoon voort, Matthias Köbele, die als leerlooier werkte, tevens voorman was in de mijnen van Eberhard en Unverhofft Glück, en later als bode diende. Geboren in 1707, trouwde hij in 1735 met Sophia Elisabeth, een dochter van Daniel Zobel, de mijnmeester van Fürstenberg uit Wittichen.
De broer van Matthias K. was Georg Jakob Köbele (1717-1777), eveneens leerlooier en lid van de gemeenteraad. Zijn zoon Gabriel Köbele werd in 1758 geboren uit Agnes Margareta Stortz (1721-1789), de dochter van een kousenwever. Gabriel stierf ongehuwd in 1784 en heeft de renovatie dus niet meer meegemaakt. Zijn broer Andreas nam vervolgens het pand over (zie hieronder).
De buren van de twee Köbeles waren Hannß Jerg Faßnacht, Andreas Köbele en Ludwig Weitbrecht. Johann Georg Faßnacht (1749-1789) was leerlooier. Zijn vader kwam uit Reutlingen. Hijzelf had twaalf kinderen met Christina Maria Adrion (1753-1818), de dochter van een smid uit Alpirsbach. De meesten van hen vonden elders werk, zoals zijn zonen Johann Christian en Gottlieb in Zwitserland.
Laat onze website u inspireren voor uw gezinsvakantie met kinderen. Ontdek meer over onze vakantieappartementen en -huizen voor uw vakantie met kinderen. Abonneer u op onze nieuwsbrief en ontvang ons 30 pagina's tellende e-book met onze persoonlijke tips voor uw gezinsvakantie.
Door dit formulier in te dienen, stemt u ermee in om reclame en informatiemateriaal over onze diensten per e-mail te ontvangen. U kunt te allen tijde kosteloos bezwaar maken tegen het gebruik van uw e-mailadres door gebruik te maken van de afmeldlink in onze e-mails of door een bericht te sturen naar info@schwarzwald-ferienhaus.net. Meer informatie vindt u in ons privacybeleid.
Andreas Köbele (1762-1819) was tweemaal getrouwd, eerst met Anna Maria Trautwein (1765-1805) en na haar dood met Cordula Wössner, een dochter van de boer Matthäus Wössner uit Dieboldsberg. Anna Maria kwam uit een grote en wijdverspreide familie in Schiltach. Haar vader, Johann Georg Trautwein, was ijzerfabrikant en leerlooier.
Johann Ludwig Weitbrecht (1740-1806), een zoon van de douanebeambte Johann Jakob Weitbrecht (1704-1778), was kleermaker en trouwde met Johanna Christina, de dochter van de meesterkleermaker Hans Friedrich Wörner, die in 1819 op hoge leeftijd van 81 jaar overleed. Zij was een zus van de vrouw van Sigmund Leibiger (zie boven).
Nu kunnen we uitkijken naar de "Open Monumentendag" op 9 september, wanneer het echtpaar Hartmut en Nora Knortz het Gerberhaus openstellen voor alle geïnteresseerden.
Bronnen:
Beschrijving van de gebouwen en boerderijen die recht hadden op het gebruik van houtkaprechten, 1805 (Stadsarchief Alpirsbach)
Georg Albrecht: Alpirsbacher Familien I-IV z.d. (Archief van het protestantse parochiekantoor Alpirsbach).
Deze tekst wordt hier gepubliceerd met de vriendelijke toestemming van Karl-Martin Hummel.
De voormalige seinwachterspost WP 61 van de Zwarte Woudspoorlijn is met liefde en zorg gerenoveerd om gasten een unieke reis terug in de tijd te bieden. Het concept "Vakantie in een monumentaal pand" is gebaseerd op het behoud van de oorspronkelijke staat van het historische gebouw, waardoor een unieke verblijfservaring ontstaat.
Het huis bevindt zich op een afgelegen locatie direct naast de spoorlijn boven 78098 Triberg-Gremmelsbach.
Meer informatie: www.ferien-im-baudenkmal.de
Heiko Roth
Schillerstraße 62
72275 Alpirsbach
Telefoon: +49 7444 4130
E-mail: anfrage@schwarzwald-ferienhaus.net
